یادداشت خبری: علی اشرف خلیلی

این روزها تازیانه بادهای گرم، تابستان را در شهرها به تصویر می‌کشد؛ روزهایی که خورشید بی‌دریغ می‌تابد و خانه‌ها و اداره‌ها برای رسیدن به خنکای مطلوب، بیش از پیش به آغوش وسایل سرمایشی پناه می‌برند. در پی این افزایش بی‌سابقه دما، شبکه توزیع برق نیز تمام‌قد در تلاش است تا با مدیریت بار، این شریان حیاتی را پایدار نگه دارد؛ تلاشی که نمود آن، بارگذاری جدول روزانه و دوساعته خاموشی‌ها در اپلیکیشن «برق من» از شب‌های قبل است تا شهروندان بتوانند نبض فعالیت‌های روزمره خود را با ساعت‌های روشنِ خانه هماهنگ کنند.

اما عبور بی‌دردسر از این فصل داغ، تنها بر عهده متولیان انرژی نیست؛ بلکه نیازمند هم‌نوایی و هوشمندی همه ما در مصرف برق است. در این میان، یکی از کلیدی‌ترین مباحثی که نیاز به بازنگری و کار کارشناسی جدی دارد، نحوه محاسبات و تعیین الگوی مصرف است.
تعیین الگوی مصرف ۱۰۰ کیلووات‌ساعت ماهانه به ازای هر عضو خانوار (آحاد خانوار)، بسیار عادلانه‌تر و مؤثرتر از تعیین سقف ثابت ۲۰۰ کیلووات‌ساعت برای هر کنتور برق است. چرا که یک کنتور ممکن است متعلق به خانواده‌ای پرجمعیت باشد و کنتوری دیگر متعلق به یک یا دو نفر؛ لذا تغییر این شاخص به فرمول «به ازای هر عضو خانوار»، مصرف واقعی را به صورت عادلانه هدف قرار داده و انگیزه بیشتری برای جلوگیری از مصرف بی‌رویه ایجاد می‌کند.

در کنار این نگاه کارشناسی به اصلاح الگوها، اقدامات فنی در سطح شبکه و مصارف خانگی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارند. آشتی با ساعات کم‌باری شب، یکی از این فرصت‌های طلایی است. از ساعت ۲۴ تا ۶ صبح، زمانی که شبکه در آرامش نسبی قرار دارد، بهترین زمان برای انجام کارهای روتین برقی مانند روشن کردن ماشین لباسشویی، ظرفشویی یا شارژ انواع لوازم الکترونیکی است. انتقال این مصارف پرقدرت به ساعات پایانی شب، هم بار شبکه را در روز کاهش می‌دهد و هم به دلیل تعرفه بسیار پایین‌تر شبانه، مبالغ قبوض برق را به شدت پایین می‌آورد.

گام ساده اما بسیار اثربخش دیگر، پهن کردن چتر محافظت بر سر تجهیزات سرمایشی و حتی زیرساخت‌های شبکه توزیع است. کولرهای آبی و گازی که این روزها بی‌وقفه کار می‌کنند، اگر زیر تابش مستقیم آفتاب رها شوند، نفس‌تنگه می‌گیرند و انرژی مضاعفی می‌بلعند. نصب یک سایه‌بان ساده، راندمان خنک‌سازی را بالا برده و مصرف برق دستگاه را تا ۲۵ درصد کاهش می‌دهد.

علاوه بر کولرها، نصب سایه‌بان بر روی ترانسفورماتورهای توزیع برق در سطح معابر نیز نقشی حیاتی در پایداری شبکه دارد. این ترانس‌ها که در اوج گرما زیر بار سنگین مصرف قرار دارند، در اثر تابش مستقیم خورشید دچار افزایش دمای شدید روغن و سیم‌پیچ داخلی می‌شوند. ایجاد سایه بر روی این تجهیزات حساس، مانع از داغ شدن بیش از حد، نوسان ولتاژ و آسیب‌های ناگهانی (نظیر سوختن ترانس) شده و پایداری انتقال برق به منازل را تضمین می‌کند.

فصل گرما گذراست، اما فرهنگ مصرف هوشمندانه، نگاه کارشناسی به ساختار تعرفه‌ها و مراقبت از تجهیزات و سرمایه‌های انرژی، می‌تواند پایداری روشنایی و آرامش را در خانه‌هایمان ابدی کند.