به کزارش حرف وخبر سوادکوه؛ محصولات کشاورزی در اکثر نقاط کشور

حاصل سالها زحمات کشاورزان است. در طی سالها با گسترش محصولات

وپیشرفت در جهت توسعه محصولات کشاورزی نیازمند اعتبارات و

حمایت کافی به خصوص برای کارآفرینان، جوانان وعلاقمندانی است

که سعی می کنند سهمی در توسعه محصولات کشاورزی وسود کافی داشته باشند.

یکی از محصولات در شهرهای شمالی کشور سیر است. یکی از محصولاتی

که رنگ وعطر وتندی آن زبانزد خاص وعام است ومعروف بودن سیر اتو

در شهرستان سوادکوه در روستای اتو سابقه ای طولانی وحرفی برای گفتن

دارد. امسال که به مانند سال هایی که جشنواره این محصول با اهمیت

ومتنوع برگزار شد در جهت مسائل ومشکلات ونبودن

حمایت واعتبارات کافی وهمچنین در جهت آگاهی در کاشت وبرداشت

تاملی به صحبت های سرپرست مدیریت جهاد کشاورزی عباسعلی پورمند داریم تا بتوان

با توجه واهمیت نکات مهمی که این مسئول اشاره دارد راهی مناسب در

جهت رشد وپبشرفت محصول سیر برای کشاورزان این منطفه بدست

بیاید:

🔰سیر «اتو»؛ ظرفیتی طلایی برای اشتغال و ارزش‌افزوده که در انتظار حمایت و بازار پایدار است

📌بازدید از مزارع سیر روستای اتو و کارگاه فرآوری این محصول نشان می‌دهد که سیر در این روستا فقط یک محصول کشاورزی نیست، بلکه به یک ظرفیت اقتصادی، اشتغال‌زا و قابل توسعه برای منطقه تبدیل شده است. در شرایطی که توسعه مشاغل روستایی و صنایع تبدیلی به یکی از اولویت‌های مهم اقتصادی تبدیل شده، تجربه روستای اتو نمونه‌ای روشن از پیوند تولید، فرآوری و بازاررسانی در مقیاس محلی است؛ ظرفیتی که در صورت رفع برخی موانع، می‌تواند به یک برند شناخته‌شده در سطح شهرستان و حتی استان تبدیل شود.

🔺بر اساس اطلاعات میدانی، سطح زیر کشت سیر در روستای اتو حدود ۳.۵ هکتار است و میانگین تولید نیز ۷.۵ تا ۸ تن در هر هکتار برآورد می‌شود؛ رقمی که از توان تولید مناسب این منطقه حکایت دارد. در حال حاضر حدود ۵۵ نفر از اهالی روستا در بخش‌های مختلف کاشت، داشت، برداشت، بسته‌بندی، عرضه و فرآوری سیر فعالیت دارند. این میزان مشارکت، نشان‌دهنده نقش سیر در ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم و همچنین کمک به پایداری اقتصاد خانوارهای روستایی است.

✔️از مزرعه تا فرآوری؛ عبور از خام‌فروشی

یکی از مهم‌ترین نقاط قوت روستای اتو، حرکت از تولید خام به سمت صنایع تبدیلی و فرآوری است. در کارگاه فرآوری این روستا، بخشی از محصول تولیدی پس از آماده‌سازی و تبدیل، به شکل پودر سیر و سرکه سیر وارد بازار می‌شود. این اقدام علاوه بر افزایش ماندگاری محصول، موجب ایجاد ارزش افزوده بیشتر نسبت به فروش خام شده و زمینه را برای حضور قوی‌تر در بازار فراهم کرده است.

🔺فعالان این حوزه برای توسعه فعالیت کارگاه، تنها به سیر تولیدی روستای اتو اکتفا نکرده‌اند و بخشی از نیاز خود را از روستاهای همجوار از جمله بهمنان و کچید تأمین می‌کنند. این موضوع نشان می‌دهد که کارگاه فرآوری اتو می‌تواند در آینده به هسته‌ای برای تجمیع، فرآوری و توزیع سیر منطقه تبدیل شود؛ موضوعی که در صورت حمایت هدفمند، ظرفیت تبدیل شدن به یک محور مهم اقتصادی را دارد.

✔️بازار فروش؛ فرصت موجود، اما ناکافی

در حال حاضر سیر اتو در نمایشگاه‌ها، بازارهای شهرستان و بازارهای استانی عرضه می‌شود و بر اساس اندازه و کیفیت، با قیمت تقریبی ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار تومان به فروش می‌رسد. این قیمت، بیانگر ارزش اقتصادی مطلوب این محصول در بازار است؛ اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که با وجود کیفیت مناسب، بازار هدف همچنان محدود و ناپایدار است.

🔺نبود بازار گسترده و دائمی، وابستگی به فروش‌های مقطعی و فصلی، کمبود شبکه توزیع منسجم و ضعف در بسته‌بندی و برندینگ، از جمله عواملی است که مانع از بهره‌برداری کامل از ظرفیت اقتصادی سیر اتو شده است. در واقع، اگرچه تولید و فرآوری در این روستا شکل گرفته، اما برای رسیدن به سود پایدار و توسعه واقعی، لازم است زنجیره بازاررسانی نیز به همان اندازه تقویت شود.

✔️مهم‌ترین مشکلات و چالش‌ها

۱) کمبود تسهیلات برای توسعه کارگاه فرآوری

یکی از مطالبات اصلی فعالان این حوزه، اعطای تسهیلات مالی و حمایتی برای گسترش کارگاه فرآوری است. توسعه تجهیزات، خرید دستگاه‌های به‌روز، بهبود فضای کارگاهی، بسته‌بندی استاندارد و افزایش ظرفیت تولید، همگی نیازمند سرمایه‌گذاری است. بدون دسترسی به منابع مالی مناسب، امکان توسعه این واحد و افزایش تولید فرآورده‌های جانبی با محدودیت جدی مواجه خواهد شد.

۲) نبود بازار هدف پایدار و گسترده

با وجود تولید مناسب، فروش محصول هنوز به بازارهای محدود و نمایشگاهی وابسته است. این وضعیت موجب می‌شود کشاورز و تولیدکننده در برخی مقاطع با نوسان قیمت، دشواری فروش و کاهش قدرت برنامه‌ریزی مواجه شوند. نبود قراردادهای خرید، ضعف در بازاریابی حرفه‌ای و کم‌رنگ بودن حضور در بازارهای عمده‌تر از مشکلات مهم این بخش است.

۳) رعایت نشدن برخی نکات فنی در کشت و داشت

از دیگر چالش‌های مطرح‌شده، رعایت نکردن برخی اصول فنی و بهداشتی در مراحل کشت و نگهداری است که می‌تواند موجب بروز بیماری در مزارع سیر شود. بیماری‌های گیاهی و کاهش کیفیت محصول، به‌طور مستقیم بر عملکرد، بازارپسندی و درآمد تولیدکنندگان اثر منفی می‌گذارد. این موضوع نشان می‌دهد که توسعه تولید صرفاً با افزایش سطح زیر کشت محقق نمی‌شود، بلکه نیازمند آموزش، نظارت و ترویج دانش فنی نیز هست.

۴) خطر خام‌فروشی و محدود ماندن ارزش افزوده

اگر فرآوری و بسته‌بندی متناسب با تولید توسعه پیدا نکند، بخش قابل توجهی از محصول همچنان به شکل خام عرضه می‌شود. این مسأله باعث می‌شود سهم اصلی سود در اختیار واسطه‌ها یا بازارهای پایین‌دستی قرار گیرد و منافع واقعی به تولیدکننده بازنگردد.

✔️راهکارهای پیشنهادی برای توسعه سیر اتو

۱) حمایت مالی هدفمند از کارگاه‌های فرآوری

عکس: مهرعلی رهنمای